Gãy xương bàn tay

Bàn tay không những quan trọng trong các công việc bình thường mà còn rất quan trọng trong các công việc đòi hỏi sự khéo léo và tinh tế. Chính vì vậy mà những gãy xương vùng này cần phải được chỉnh sửa chính xác để không ảnh hưởng đến chức năng vốn có của nó. Bài viết sau đây của Khoa Chấn Thương Chỉnh Hình - Bệnh viện Nhân dân Gia Định sẽ giúp quý vị và các bạn hiểu rõ hơn về gãy xương bàn tay và phương pháp điều trị các gãy xương này.

Bàn tay bao gồm nhiều xương nhỏ khớp nối với nhau một cách tinh tế, giúp cho bàn tay có được những vận động khéo léo mà các vị trí khác không có.

Gãy xương bàn và ngón tay là loại gãy xương thường gặp ở chi trên, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, tai nạn thể thao.Nếu điều trị không tốt, không sửa hết các di lệch của xương gãy như chồng ngắn, gập góc, hay di lệch xoay của một hoặc nhiều xương bàn sẽ dẫn đến biến dạng các khớp kế cận, gây ra những rối loạn vận động tại khớp bàn ngón tay, làm giảm một phần hay mất hoàn toàn chức năng bàn tay. 

Triệu chứng gãy xương: 

- Gãy không di lệch: triệu chứng thường không rõ rệt. Sau chấn thương bệnh nhân cảm giác đau chói ở bàn tay, sau đó giảm dần, sưng nề nhẹ, nên bệnh nhân thường bỏ qua.  

- Gãy di lệch: triệu chứng thường rõ rệt hơn, sưng nề nhiều bàn tay, hạn chế cơ năng bàn tay.

Chụp X- quang sẽ cho chẩn đoán. Nên chụp ít nhất hai bình diện thẳng và nghiêng để thấy rõ được xương gãy chính xác. Nếu nghi ngờ gãy xương mà x-quang không rõ, có thể chụp CT scan. 

Điều trị:

Nguyên tắc điều trị gãy xương bàn tay là phục hồi giải phẫu xương gãy, sau đó là vận động ngay khi có thể. Mục đích là phục hồi nhanh chóng và hoàn toàn chức năng bàn tay.

Điều trị bảo tồn

   Chỉ định khi:

• Gãy không di lệch hay di lệch ít.

• Gãy di lệch nhưng có thể nắn chỉnh được.

• Gãy thân xương bàn tay trên bệnh nhân đa thương hoặc có bệnh lý nội khoa mà không thể phẫu thuật.

Điều trị bảo tồn gãy thân xương bàn tay có thể đơn giản chỉ là quấn cố định với ngón lành bên cạnh, nhưng thường là băng bột cẳng bàn tay nẹp iselin ngón gãy.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật kết hợp xương là cố định những mảnh xương gãy sau khi được nắn chỉnh bằng những dụng cụ gắn trực tiếp vào xương, dụng cụ đó là đinh hay nẹp vít. Phẫu thuật giúp nắn chỉnh chính xác các xương gãy và giữ cho đến khi lành xương. Sau phẫu thuật bệnh nhân có thể vận động sớm và dễ dàng, nên có thể giảm thiểu teo cơ, cứng khớp, và dính gân mà có thể gặp trong điều trị bảo tồn. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng phẫu thuật, mà phải tuân theo đúng chỉ định, vì phẫu thuật có thể có nguy cơ xảy ra biến chứng như nhiễm trùng, chảy máu hay biến chứng của thuốc mê và tê.

Tùy vào kiểu gãy, tình trạng cấp cứu bệnh nhân cũng như trang thiết bị hiện có, bác sĩ sẽ lựa chọn dụng cụ phù hợp cho từng bệnh nhân. Các dụng cụ đó bao gồm: đinh, vít, nẹp vít, chỉ thép, cố định ngoài.…

Tập vật lý trị liệu

- Sau bó bột hay phẫu thuật, bệnh nhân nên tập vận động sớm nhằm ngăn ngừa cứng khớp. 

- Trong các trường hợp phẫu thuật thì tùy theo trường hợp cụ thể bác sĩ sẽ hướng dẫn cho từng bệnh nhân, nhưng nhìn chung đều nên tập càng sớm càng tốt.

Lành xương và biến chứng: 

Gãy xương bàn tay thường nhanh lành nếu không có tổn thương phức tạp mô mềm. Sau 4 – 6 tuần thì những gãy kín trở nên đủ vững để cho phép tháo bỏ bất động trong trường hợp điều trị bảo tồn, mặc dù thực tế lành xương trên X-quang vẫn không rõ ràng. 

Một vài biến chứng của gãy kín xương bàn tay có liên quan đến điều trị không hợp lý. Can lệch có thể là trở ngại đáng kể của chức năng bàn tay và diện mạo bàn tay. Không lành xương có thể liên quan đến những mảnh gãy bị đẩy lệch xa, mô mềm chèn giữa, nẹp vít làm cản trở mạch máu nuôi màng xương rộng. Hoại tử chỏm xương sau chấn thương cũng đã được báo cáo ở chỏm xương bàn tay. Đứt gân có thể là biến chứng của kim kirschner và vít cố định. Dị cảm lạnh thường gặp sau bất kỳ một chấn thương bàn tay nào. Đặc biệt những tổn thương phần mềm phối hợp đôi khi sẽ tạo nhũng di chứng ảnh hưởng trầm trọng đến chức năng bàn tay.

 Một trường hợp cụ thể: 

Bệnh nhân nam 29 tuổi, bị gãy chỏm đốt gần ngón 2 của bàn tay trái nhưng không được điều trị tốt nên ngón tay bị vẹo trục làm ảnh hưởng đến chức năng bàn tay.

Sau đó bệnh nhân được điều trị phẫu thuật nắn chỉnh xương gãy và cố định bằng nẹp vít.

X-quang sau mổ


Tin nổi bật

Tìm bác sĩ

Video